headerbg bl

Het stadsgebied - Stadsvijvers

Planten


waterpestHet riet houdt de oevers vast

Riet komt zeer algemeen voor aan zoet en brak water. Het is één van de grootste Europese grassen. De stengels zijn glad, hol en fors. Ze vormen vaak een dichte, haast ondoordringbare oeverbegroeiing. De pluimen van bloeiend riet zijn vrij groot, dicht en zacht en hebben een paarsige of bruinachtige kleur.

Riet vormt zeer uitgebreide wortelstelsels waardoor het – net als de knotwilg – de oevers beschermt tegen afbrokkelen. De wortels zijn immers als een soort fijnmazig net, waardoor de grond van de oevers wordt vastgehouden en niet wegspoelt als het water hoog staat. Als het riet in het najaar afsterft, blijft het nog lange tijd overeind staan en tooit het de oevers in mooie geelbruine kleuren. De stengels worden gemaaid en als dakbedekking gebruikt.

Waterlelies bloeien alleen overdag

Iedereen kent de typische, haast ronde bladeren die op het water drijven. Het grootste deel van de waterlelieplant bevindt zich echter onder water. De bladeren zitten immers aan heel lange bladstelen die ontspringen uit een wortelstok die in de modder groeit. Pas als een nieuwe bladsteel tot het wateroppervlak reikt, kan het nieuwe blad gaan drijven.

De bloemstengels dragen elk één bloem boven water. Die zijn prachtig wit of roze en staan alleen overdag open. Als de vrucht rijp is en openbarst, komen er drijvende zaden vrij. Na een tijdje zinken die naar de bodem, waar zich dan nieuwe planten vormen.

Waterpest komt uit Canada

Waterpest is een onder water levende plant met vrij lange, vertakte stengels. De langwerpige blaadjes zonder steeltjes groeien in kransjes van drie op de stengels. Deze plant werd in 1860 vanuit Canada in Europa ingevoerd. De plant groeide en gedijde zo goed in onze streken dat hij soms kanalen en sloten volledig verstopte, zodat er geen boot meer door kon – vandaar de naam.

Dieren


meerkoeten-op-plasDe meerkoet houdt van een gevarieerd menu

De meerkoet is een wat kibbelzieke vogel die van water houdt. Hij heeft een leigrijs lichaam, een grote witte snavel en een wit voorhoofd. Hij vindt zijn voedsel duikend in open water en ‘grazend’ op de grond. Je ziet hem daarom ook geregeld voedsel zoeken in weiden. Hij heeft dus een gevarieerd menu, bestaande uit gras, zaden, scheuten, slakken, kikkervisjes en andere waterdiertjes ... De meerkoet bouwt zijn nest het liefst aan de oever tussen het riet of ook wel eens op een hoop samengedreven plantenafval. Het nest is een grote kom van plantenmateriaal en takken.

Libellen en waterjuffers

Libellen behoren samen met vlinders tot de mooiste insecten. Ze hebben korte en onopvallende antennen, een lang achterlijf en erg grote facetogen. De geaderde vleugels zijn stevig en maken in de vlucht een ritselend geluid. Deze ‘oogjagers’ voeden zich met andere vliegende insecten, zoals muggen en vliegjes.

Bijna alle soorten libellen leggen hun eitjes in of vlak bij stilstaand of langzaam stromend water. De larven groeien op in het water. In die eerste levensfase zijn ze veel minder mooi dan de volwassen dieren. Ze hebben al een beetje de vorm van een libel, maar dan zonder het lange achterlijf en de vleugels. Ze voeden zich met allerlei kleine waterdiertjes, met insectenlarven en kikkervisjes, die ze vangen met een soort uitklapbare onderkaak.

Hoe kun je botulisme vaststellen?

Botulisme is een soort voedselvergiftiging die veroorzaakt wordt door een bacterie. In ondiepe waters en bij warm zomerweer slaat de vergiftiging het gemakkelijkst toe.

De botulismebacterie plant zich dan snel voort en voedt zich daarbij met allerlei rottend plantenmateriaal in het water. De bacteriën scheiden giftige stoffen af.

Als eenden waterplanten en ander voedsel van de bodem opvissen, krijgen ze de gifstoffen binnen. Die stoffen hebben een heel nadelig effect op het zenuwstelsel. Eerst krijgen de vogels minder kracht in hun vliegspieren waardoor ze problemen krijgen bij het ‘opstijgen en landen’. Dan verzwakken hun poten en vleugels zo erg dat ze niet meer kunnen vliegen, lopen of zwemmen. Ten slotte zijn ze zo verzwakt dat ze helemaal in elkaar zakken en doodgaan.

Een gouden raad voor elke wandelaar: raak de zieke en dode dieren nooit aan, maar waarschuw de politie of de brandweer.

libelJe kunt twee groepen libellen onderscheiden: de waterjuffers en de echte libellen.

Waterjuffers zijn slanke dieren met vier gelijke vleugels die ze in rust dichtklappen. De ogen zijn duidelijk van elkaar gescheiden en het zijn maar matige vliegers.

Echte libellen zijn veel forser gebouwd dan waterjuffers en de grote ogen raken elkaar boven de kop. In rust houden ze hun vleugels gespreid. De achtervleugels zijn breder dan de voorvleugels. Het zijn formidabele vliegers. Daardoor worden ze vaak op veel grotere afstand van het water aangetroffen dan de waterjuffers, die meestal in de buurt van hun geboorteplaats blijven.


De karper legt in één keer meer dan één miljoen eitjes

karperDe karper hoort van nature thuis in Oost-Europa en Azië. Je vindt hem vooral in voedselrijk, langzaam stromend water. Hij leeft van allerlei plantenmateriaal en van insectenlarven, slakken en wormen die op de bodem leven. De karper kan uitgroeien tot een forse, krachtige vis van ruim één meter lang. Hij kan dan meer dan twintig kilo zwaar worden. Typisch voor de karper zijn de vier baarddraden bij de bek en de opvallend lange rugvin.

Karpers planten zich in juni en juli voort en zetten hun eitjes in ondiep water tussen planten af. Eén karper kan meer dan één miljoen eitjes leggen! Maar omdat veel jongen worden opgegeten door andere vissen, groeit maar een beperkt aantal op.


waterschildpadden-bij-het-zegemeerRoodwangsierschildpadden zijn schrokoppen

Vroeger kon je in dierenwinkels en op markten piepkleine waterschildpadjes kopen, mooi groen met een oranjerode vlek op de wang. Als zo’n schildpadje met een beetje geluk bleef leven, groeide het langzaam maar zeker uit tot een vrij groot beest dat per dag veel eten nodig had, in het aquarium veel te klein behuisd was en bovendien te bijtgraag werd: vingers waren niet meer veilig! Hun baasjes besloten dan wel eens om hun ooit zo gekoesterde huisdier in één van de gemeentelijke vijvers te smijten … Daarom kun je her en der in de vijvers van Knokke-Heist op zonnige dagen waterschildpadden zien zitten zonnen op een tak of ergens aan de kant. Dat ze minder vredig zijn dan ze lijken, staat vast. In vijvers waar veel roodwangsierschildpadden rondzwemmen, daalt het aantal vissen drastisch en soms verdwijnen er zelfs eendenkuikens onder water …

| inhoudstafel |

AfdrukkenE-mail

HoofdpuntenInterresante rubriekenZoekenAndere informatie
Startpagina
Activiteiten
Nieuws
Gastheerschap
Musea in de Zwinregio
Kustmusea
Geschiedenis
Reecz
Publicaties heemkunde
Tijdslijn
Bibliotheek
Europese projecten
Contact
Copyright © 2017  - Zwinstreek.eu - Alle rechten voorbehouden.